SKKN Đổi mới phương pháp dạy học thực hành chủ đề giống vật nuôi Công nghệ 7

PHÒNG GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO HUYỆN ĐÔNG ANH

TRƢỜNG THCS THỤY LÂM

--------------------

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

ĐỔI MỚI PHƢƠNG PHÁP DẠY HỌC THỰC HÀNH

CHỦ ĐỀ GIỐNG VẬT NUÔI - CÔNG NGHỆ 7

Lĩnh vực

: Công nghệ 7

Cấp học

: THCS

Tên tác giả

Đơn vị công tác

Chức vụ

: Ngô Thị Duyên

: Trƣờng THCS Thụy Lâm

: Giáo viên

Năm học 2018-2019

Đổi mới phương pháp dạy thực hành chủ đề giống vật nuôi - Công nghệ 7

MỤC LỤC

A. ĐẶ T V ẤN Đ Ề ................................................................................................ 1

I. LÍ DO CH ỌN ĐỀ TÀI .................................................................................. 1

II. M ỤC ĐÍCH NGHIÊN C Ứ U ......................................................................... 2

III. ĐỒI TƢỢ NG NGHIÊN C Ứ U ..................................................................... 2

VI. ĐỐI TƢỢ NG KH Ả O SÁT TH Ự C NGHI Ệ M ............................................ 2

IV.1. M ức độ h ứ ng thú v ớ i môn h ọ c.................................................................. 2

IV.2. M ức độ hi ể u bài .......................................................................................... 2

IV.3. Ch ất lƣợ ng h ọ c t ậ p môn công ngh ệ 7 ...................................................... 3

V. PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨ U ................................................................. 3

VI. TH Ờ I GIAN NGHIÊN C Ứ U ....................................................................... 3

B. GI Ả I QUY Ế T V ẤN ĐỀ .................................................................................. 4

I. CƠ SỞ LÍ LU Ậ N :............................................................................................ 4

II. TH Ự C TR Ạ NG D Ạ Y H Ọ C MÔN CÔNG NGH Ệ 7 ................................... 4

III. BI Ệ N PHÁP TH Ự C HI Ệ N .......................................................................... 5

III.1. Ti ế t h ọ c ngoài tr ờ i là gì? ........................................................................... 5

III.2. Cách xây d ự ng l ớ p h ọ c ngoài tr ờ i ............................................................ 5

III.3. Áp d ụ ng vào gi ả ng d ạ y các bài th ự c hành công ngh ệ 7 ch ủ đề gi ố ng

v ậ t nuô i ................................................................................................................. 6

IV. RÚT KINH NGHIỆ M ................................................................................ 17

V. NH Ữ NG K Ế T QU Ả ĐẠT ĐƢỢ C : ............................................................ 17

5.1. M ứ c độ h ứ ng thú v ớ i môn h ọ c ................................................................. 17

5.2. M ức độ hi ể u bà i .......................................................................................... 17

5.3. Ch ất lƣợ ng h ọ c t ậ p môn Công Ngh ệ 7 ..................................................... 18

C- K Ế T LU Ậ N, KHUY Ế N NGH Ị .................................................................... 19

I. K Ế T LU Ậ N CHUNG ..................................................................................... 19

II. KHUY Ế N NGH Ị ........................................................................................... 19

Đổi mới phương pháp dạy thực hành chủ đề giống vật nuôi - Công nghệ 7

ĐỔI MỚI PHƢƠNG PHÁP DẠY HỌC THỰC HÀNH

CHỦ ĐỀ GIỐNG VẬT NUÔI- CÔNG NGHỆ 7

A. ĐẶT VẤN ĐỀ

I. LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI

Hiện nay nước ta vẫn là một nước phát triển nền kinh tế chủ yếu là ngành

nông nghiệp gồm trồng trọt chăn nuôi nuôi trồng thủy sản nông lâm nghiệp.

Ngành công nghiệp hóa hiện đại hóa vẫn đang trên đà phát triển và hội nhập.

Chính vì vậy mà tôi nghĩ trong mỗi người dân Việt Nam chúng ta là một công

dân của Việt Nam sống trong môi trường nông nghiệp như vậy thì cũng nên tìm

hiểu và có chút hiểu biết thực tế về ngành nông nghiệp. Sách giáo khoa công

nghệ 7 là cuốn sách viết rất cụ thể về từng lĩnh vực trong ngành nông nghiệp,

nó giúp các em học sinh THCS có thể học và tìm hiểu rõ hơn về ngành nông

nghiệp của nước ta. Thế nhưng thực tế cho thấy thi cử hiện nay chú trọng chủ

yếu là Văn Toán Anh mà các môn phụ như công nghệ lại dần bị lãng quên và

không được chú trọng đối với các em. Các em học sinh coi học môn công nghệ

như là học cho xong. Có lẽ theo tôi nghĩ là các em không cảm thấy hứng thú khi

học môn công nghệ nhàm chán với lối dạy và học từ trước kia là chỉ đọc viết,

theo lối truyền thụ một chiều các em bị thụ động khi lĩnh hội kiến thức. Đặc biệt

là các bài thực hành trong chương trình sách giáo khoa công nghệ hầu như các

em không được trải nghiệm thực tế mà chỉ được hướng dẫn trên lí thuyết và

xem qua các tranh ảnh mẫu, mô hình thì rất ít trường có đủ do cơ sở vật chất

còn nghèo nàn thiếu thốn. Việc học môn công nghệ của các em bị xa rời thực

tế- đặc biệt đối với các em học sinh ở khu vực nội thành. Khu vực nội thành do

không phát triển nông nghiệp nếu có nhưng rất ít. Còn đối với các em học sinh

vùng nông thôn thì được tiếp cận gần hơn do cuộc sống gắn liền chủ yếu là

nông nghiệp. Trong lĩnh vực chăn nuôi nếu thử hỏi khảo sát thí điểm trên địa

bàn thành phố các em học sinh THCS thì chắc có lẽ có những em chưa từng bao

giờ được nhìn trực tiếp con lợn, con gà nó như thế nào. Đó thật là một sự thiệt

thòi đối với các em khi học bộ môn công nghệ 7.

Xuất phát từ thực tế đó, tôi là một giáo viên cũng đã có kinh nghiệm dạy

tại Trường THCS Thụy Lâm gần 4 năm trong nghề dạy bộ môn công nghệ nên

tôi rất muốn đổi mới phương pháp dạy học theo cách trải nghiệm thực tế cho các

em học sinh qua các bài thực hành để các em được lĩnh hội, trải nghiệm, khắc

sâu kiến thức một cách thực tế nhất. Các em học sinh cảm thấy hứng thú và

không bị áp lực trong các tiết dạy và học. Chính vì vậy, ngay từ đầu năm học

2018- 2019 đến nay tôi đã mạnh dạn đi sâu nghiên cứu, thực nghiệm” Đổi mới

1/19

Đổi mới phương pháp dạy thực hành chủ đề giống vật nuôi - Công nghệ 7

phương pháp dạy thực hành chủ đề giống vật nuôi - Công nghệ 7” và đã đem lại

những hiệu quả nhất định.

Tôi rất mong bạn đọc nhìn nhận và đóng góp ý kiến.

II. MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU

- Nghiên cứu đưa ra cách” Đổi mới phương pháp dạy thực hành chủ đề

giống vật nuôi- công nghệ 7 vào giờ dạy theo sách giáo khoa công nghệ 7 của

Bộ giáo dục và Đào tạo.

III. ĐỒI TƢỢNG NGHIÊN CỨU

- Các phương pháp” Đổi mới phương pháp dạy thực hành chủ đề giống vật

nuôi - công nghệ 7”.

VI. ĐỐI TƢỢNG KHẢO SÁT THỰC NGHIỆM

- Là các em HS các lớp trong khối 7 tại Trường THCS Thụy Lâm

- Năm học 2018-2019 Trường THCS Thụy Lâm khối 7 gồm 8 lớp, sĩ số các

lớp là:

+Lớp 7A: 45 HS;

+Lớp 7B: 45 HS;

+Lớp 7C: 45 HS;

+Lớp 7D: 45 HS;

+Lớp 7E: 45 HS;

+Lớp 7G: 45 HS;

+Lớp 7H: 40 HS;

+Lớp 7I : 40 HS.

IV.1. Mức độ hứng thú với môn học.

Năm học 2017-2018

Số lƣợng

Khối

lớp

Mức độ hứng thú

%

Thích

50

14,3

57,1

28,6

7

Không thích

Bình thường

200

100

IV.2. Mức độ hiểu bài

Dạy - học

theo phƣơng pháp cũ.

Khối

lớp

Mức độ hiểu bài

Số lƣợng

%

Hiểu

100

250

28,6

71,4

7

Chưa hiểu

2/19

Đổi mới phương pháp dạy thực hành chủ đề giống vật nuôi - Công nghệ 7

IV.3. Chất lƣợng học tập môn công nghệ 7

Năm học 2017-2018

Khối

lớp

Xếp loại

Số lƣợng

%

28,6

42,8

28,6

0

Giỏi

Khá

TB

100

150

100

0

7

Yếu

Kém

0

V. PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

Để thực hiện đề tài này tôi đã ứng dụng các phương pháp nghiên cứu sau:

- Phương pháp nghiên cứu lý thuyết

- Phương pháp nghiên cứu thực tiễn

- Phương pháp quan sát

- Phương pháp khảo sát

- Phương pháp luyện tập thực hành

VI. THỜI GIAN NGHIÊN CỨU

- Từ tháng 8 năm 2018 đến tháng 4 năm 2019

3/19

Đổi mới phương pháp dạy thực hành chủ đề giống vật nuôi - Công nghệ 7

B. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

I. CƠ SỞ LÍ LUẬN:

Trong một thời gian dài, Thầy cô chúng ta được trang bị phương pháp để

truyền thụ tri thức cho học sinh theo quan hệ một chiều: Thầy truyền đạt, trò tiếp

nhận. Với phương pháp giảng dạy này, các em học sinh như một cái kho và

Thầy cô chúng ta đem bất kỳ một điều tốt đẹp nào của khoa học để chất đầy cái

kho đó. Kết quả là học sinh học tập một cách thụ động, thiếu tính độc lập sáng

tạo trong quá trình học tập.

Theo quan điểm giáo dục hiện đại, dạy học là một quá trình tương tác (GV

– HS, HS – HS, HS - GV, HS với những người hiểu biết hơn…), trong đó, “học”

là một hoạt động trung tâm. Và, người học – đối tượng của hoạt động “dạy”,

đồng thời là chủ thể của hoạt động “học” – được cuốn hút vào các hoạt động học

tập do giáo viên tổ chức và chỉ đạo, thông qua đó tự lực khám phá những điều

mình chưa rõ, chưa có chứ không phải thụ động tiếp thu những tri thức đã được

giáo viên sắp đặt. Để đạt được điều ấy, trong quá trình dạy học, người thầy cần

phải thức tỉnh trong tâm hồn các em học sinh tính ham hiểu biết, dạy các em biết

suy nghĩ và hành động tích cực. Vì thế, việc đổi mới phương pháp dạy học

(PPDH) để học sinh chủ động, tích cực, sáng tạo trong học tập là một vấn đề cần

thiết và không thể thiếu được. Bởi, chỉ có đổi mới PPDH, chúng ta mới góp

phần khắc phục những biểu hiện thụ động trong việc học của học sinh hiện nay;

chỉ có đổi mới PPDH chúng ta mới góp phần quan trọng nâng cao chất lượng

giáo dục và đào tạo và chỉ có đổi mới PPDH chúng ta mới tham gia được vào

“sân chơi” quốc tế trong việc nâng cao chất lượng giáo dục và tiếp cận phương

pháp giáo dục mới theo quan điểm giáo dục hiện đại.

Vì những lẽ đó, việc đổi mới PPDH nói chung, dạy môn công nghệ 7 nói

riêng hiện nay không chỉ là phong trào mà còn là một yêu cầu bắt buộc với mọi

giáo viên, đòi hỏi người giáo viên cần tìm tòi, thực nghiệm những phương pháp

mới nhằm đem lại hiệu quả cao trong dạy – học.

II. THỰC TRẠNG DẠY HỌC MÔN CÔNG NGHỆ 7

Trong quá trình giảng dạy, tôi vẫn gặp phải một số hạn chế như cơ sở hạ

tầng của nhà trường chưa đầy đủ, phòng thực hành môn Công Nghệ riêng biệt

không có, hiện tại các bài thực hành được thực hiện trên lớp với phòng học,

không gian chật trội. Các mô hình, tranh ảnh đã cũ, hỏng. Kinh phí hỗ trợ cho

học sinh được tham gia trải nghiệm thực tế không có, vì vậy chưa gây được

hứng thú cho học sinh trong học tập bộ môn.

Dạy - học môn Công Nghệ đặc biệt là những bài thực hành ứng dụng vận

dụng là một trong những con đường hướng nghiệp cho học sinh THCS. Ví dụ

4/19

Đổi mới phương pháp dạy thực hành chủ đề giống vật nuôi - Công nghệ 7

như mảng nội dung về lĩnh vực giống vật nuôi rất gần gũi. Nó góp phần phát

triển toàn diện nhân cách các em, là bước khởi đầu quan trọng của quá trình phát

triển nguồn nhân lực phục vụ sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá (CNH,

HĐH) ở mỗi địa phương và đất nước.

Trong khi đó, việc trải nghiệm thực tế học các bài thực hành đang được ứng

dụng rất nhiều trong các trường học hiện đại, quốc tế như THCS ALPHA đã áp

dụng rất hiệu quả, các em học sinh rất hứng thú.

Vì thế, trước những thực trạng về dạy thực hành bộ môn công nghệ 7 như

trên, cũng như vai trò cần thiết của bộ môn, tôi đã nghiên cứu vận dụng một số

biện pháp nhằm dạy hiệu quả hơn môn công nghệ 7 này.

Sau đây tôi xin giới thiệu một số biện pháp” Đổi mới phương pháp dạy

thực hành chủ đề giống vật nuôi- công nghệ 7”.

III. BIỆN PHÁP THỰC HIỆN

III.1. Tiết học ngoài trời là gì?

“Lớp học ngoài trời” là kiểu lớp học thoát ra khỏi không gian trường lớp,

đưa học sinh đến với những không gian phù hợp với mục tiêu chương trình, kiến

thức; để rồi ở không gian đó, giáo viên tiến hành tổ chức hoạt động học tập.

Kiểu “Lớp học ngoài trời” sẽ tạo hứng thú, kích thích sự sáng tạo của học

sinh; giúp học sinh tiếp nhận kiến thức một cách tự nhiên nhất, kiến thức “thấm”

vào học sinh từ chính sự chủ động, tích cực của các em nên nó sẽ “ở lại” với học

sinh lâu bền nhất. Vậy tổ chức lớp học này như thế nào cho đạt hiệu quả?

III.2. Cách xây dựng lớp học ngoài trời

Bước 1: Giáo viên phải xác định kiến thức nào có thể tổ chức lớp học ngoài

nhà trường. Trong chương trình giáo dục THCS, học sinh học hơn 10 môn, mỗi

môn cần nghiên cứu kĩ chương trình môn học của từng khối, lớp. Từ đó xác định

kiến thức nào phù hợp để tổ chức lớp học ngoài nhà trường.

Bước 2: Giáo viên cần lên kế hoạch tổ chức. Mỗi lần đưa học sinh ra ngoài

nhà trường để học là một lần trải nghiệm của các em. Vì vậy, giáo viên cần lên

được kế hoạch học tập, kế hoạch càng chi tiết càng thuận lợi cho quá trình thực

hiện.

Kế hoạch này chính là cái để thuyết phục Ban giám hiệu đồng ý để chúng

ta tiến hành lớp học, và cũng là cái để chúng ta thuyết phục phụ huynh đồng ý

cho con em mình tham gia lớp học.

Bước 3: Tiến hành thực hiện

Khi đã được Ban giám hiệu phê duyệt, được phụ huynh, học sinh đồng

thuận, chúng ta bắt đầu tiến hành hoạt động học tập. Có nhiều cách tổ chức tiến

hành khác nhau. Để rõ ràng quá trình học tập của học sinh, giáo viên nên chia

5/19

Đổi mới phương pháp dạy thực hành chủ đề giống vật nuôi - Công nghệ 7

thành các giai đoạn học tập cụ thể. Thường sẽ là các giai đoạn: HỌC - TRẢI

NGHIỆM - HOÀN THÀNH - RÚT KINH NGHIỆM.

Ở giai đoạn thứ nhất: Học sinh sẽ tiến hành học các kiến thức lí thuyết

được tiến hành trên lớp theo phân phối chương trình.

Ví dụ: Giáo viên có ý định tổ chức lớp học ngoài trời bài 35 “Thực hành

nhận biết một số giống gà qua quan sát ngoại hình và số đo các chiều” môn công

nghệ 7

Các kiến thức này sẽ là nền tảng để học sinh có những trải nghiệm thú vị,

từ đó sẽ có cái nhìn đối sánh giữa SGK với thực tế.

Ở giai đoạn thứ 2: Trải nghiệm. Đây là giai đoạn quan trọng, quyết định

cho sự thành công của “lớp học ngoài nhà trường”.

Chuẩn bị về các hoạt động cho trải nghiệm, Giáo viên phải thiết kế được

các hoạt động phù hợp với nội dung kiến thức môn học, Các hoạt động đó hấp

dẫn, hứng thú, kích thích, và phải hội tụ đủ các yếu tố về kiến thức, kỹ năng, thái

độ…

Ở giai đoạn thứ 3: Hoàn thành, giai đoạn này học sinh sẽ thực hiện Ở giai

đoạn thứ 2: Trải nghiệm. Đây là giai đoạn quan trọng, quyết định cho sự thành

công của “lớp học ngoài nhà trường”. Vì vậy, cần có sự chuẩn bị kĩ trước

chuyến đi.

Chuẩn bị về các hoạt động cho trải nghiệm, giáo viên phải thiết kế được

các hoạt động phù hợp với nội dung kiến thức môn học, Các hoạt động đó hấp

dẫn, hứng thú, kích thích, và phải hội tụ đủ các yếu tố về kiến thức, kỹ năng, thái

độ…Khi đã hội tụ đủ các yếu tố để thực hiện hoạt động trải nghiệm, Giáo viên

sẽ đưa học sinh đi thực tế và thực hiện các bước tiến hành đã tính toán từ trước

các quá trình trải nghiệm của mình để hoàn thành sản phẩm báo cáo.

Ví dụ, khi học sinh học kiến thức về giống vật nuôi, tôi cho các em

chuyển kiến thức đó vào đời sống, để các em đi trải nghiệm và hoàn thành các

sản phẩm: Hình ảnh về đặc điểm ngoại hình hoặc các bước đo kích thước các

chiều của các giống vật nuôi…

Ở giai đoạn 4: Rút kinh nghiệm. Sau khi đã thực hiện “lớp học ngoài nhà

trường, giáo viên cần rút kinh nghiệm.

III.3. Áp dụng vào giảng dạy các bài thực hành công nghệ 7 chủ đề giống

vật nuôi

Giáo án là bản kế hoạch chi tiết cho giờ lên lớp. Thiết kế giáo án là một

công việc thường xuyên của GV trước khi lên lớp. Một khi giáo án được chuẩn

bị kỹ lưỡng, công phu thì sẽ giúp cho GV có được sự tự tin, từ đó quyết định rất

lớn đến sự thành công của GV trong giờ giảng.

6/19

Đổi mới phương pháp dạy thực hành chủ đề giống vật nuôi - Công nghệ 7

Chủ đề giống vật nuôi công nghệ 7 gồm 2 bài thực hành:

Bài 35: Thực hành nhận biết và chọn một số giống gà qua quan sát ngoại

hình và đo kích thước các chiều.

Bài 36: Thực hành nhận biết một số giống lợn( heo) qua quan sát ngoại

hình và đo kích thước các chiều.

Ví dụ 1: tôi đã soạn giáo án bài 35 với bài giảng như sau:

Thực hành tổ chức cho học sinh đi tham quan tại địa điểm trại gà nhà bà

Ngô Thị Sợi tại Thôn Hương Trầm- Thụy Lâm-Đông Anh- Hà Nội (Trại gồm 4

giống gà khác nhau)

Lí do: Trường THCS Thụy Lâm cách trại gà rất gần đi bộ khoảng 10 phút.

Ngày soạn:

Tiết 37

THỰC HÀNH NHẬN BIẾT VÀ CHỌN MỘT SỐ GIỐNG GÀ QUA

QUAN SÁT NGOẠI HÌNH VÀ ĐO KÍCH THƢỚC CÁC CHIỀU

I. MỤC TIÊU

- Nhận biết được một số giống gà qua quan sát ngoại hình và đo kích thước

các chiều do.

- Có ý thức làm việc nghiêm túc, đảm bảo an toàn khi thực hành.

II. CHUẨN BỊ

- Chuẩn bị: Giấy, bút, thước, máy ảnh( nếu có), giày bata hoặc giày thể

thao;

+ Nội dung: Nghiên cứu nội dung bài 35(SGK).

III. CÁC BƢỚC LÊN LỚP

1. Ổn định lớp : (1 phút).

2. Kiểm tra kiến thức đã học (bài cũ): Theo hình thức hỏi đáp tại trại gà

Cho biết chọn phối là gì?cho ví dụ về chọn phối cùng giống và chọn phối khác

giống?

3. Nội dung bài mới.

7/19

Đổi mới phương pháp dạy thực hành chủ đề giống vật nuôi - Công nghệ 7

Nội dung

Giáo viên Học sinh TG

1’

A. KIẾN THỨC ĐƢỢC GIỚI THIỆU

TRÊN LỚP

- Giới

- Hiểu ý

nghĩa và

tác dụng

Hình ảnh một số giống gà mà sau đây chúng ta thiệu bài

sẽ đi tham quan thực tế; mới.

Đặc điểm gà Lơ- go: Vóc dáng thấp, nhỏ, lông - Nêu mục cũng

màu trắng;

tiêu bài

như mục

tiêu bài

học.

Đặc điểm gà Đông tảo: Thân hình to, thô, lông học.

xù xì, chân to xù xì, lông màu đỏ tía, thân hình

lùn;

Đặc điểm gà Ri: thân hình nhỏ nhắn, lông màu

pha tạp, màu hoa mơ, hoa mận, đỏ tía,…

Đặc điểm gà Ta lai: thân hình cao, màu lông

tía, đẹp.

B. KẾ HOẠCH TỔ CHỨC

20^’

- Địa điểm: Trại gà nhà bà Ngô Thị Sợi tại

Thôn Hương Trầm xã Thụy Lâm

- Đưa ra

địa điểm

- Học

- Thời gian: Đi trong 45 phút- một tiết học

sinh thực

(Vì trại gà gần với trường đi bộ khoảng 10 đi thực tế hành trải

phút) và thời nghiệm

Gv: Lớp chia làm 4 nhóm, mỗi nhóm làm về gian thực thực tế

một loại gà khác nhau và các nhóm tự làm thực tế.

hành.

theo

hướng

dẫn của

Giáo

- Nhóm1: Tìm hiểu gà Ri

- Nhóm 2: Tìm hiểu gà Đông tảo

- Nhóm 3: Tìm hiểu gà Ta lai

viên

- Nhóm4: Tìm hiểu gà Lơ- go

- GV: Phát cho mỗi nhóm một tờ giấy A4 và

1máy chụp ảnh để ghi kết quả đo khoảng cách

xương háng và khoảng cách giữa xương háng

và mỏm xương lưỡi hái trên giấy A4 đồng thời

lưu lại những hình ảnh quan sát được của

nhóm mình trên máy.

8/19